پرتویی از زندگی پربرکت امیرالمومنین علیه السلام

پرتویی از زندگی پربرکت امیرالمومنین علیه السلام

امام علی علیه السلام

نام: علي
لقب: مرتضي
کنيه: ابوالحسن
نام پدر: عمران ابوطالب
نام مادر: فاطمه
تاريخ ولادت: 13ماه رجب عام الفيل
محل ولادت: مکه مکرمه خانه کعبه
مدت امامت: 30 سال
مدت عمر: 63 سال
تاريخ شهادت 21ماه رمضان سنه 40هجري
علت شهادت: فتنه گری بنی امیه و تحریک ابن ملجم و پشتبانی مالی او برای خرید شمشیر و زهر برای ترور حضرت
نام قاتل: عبدالرحمن بن ملجم
محل دفن: نجف اشرف
شماره فرزندان 12 پسر و16دختر

1.مقدمه
2.کيفيت ولادت
3.دوران کودکي
4.بعثت پيامبر ( ص ) و حضرت علی ( ع )
5.حضرت علی ( ع ) نخستين ياور پيامبر ( ص )
6.حضرت علی ( ع ) بعد از هجرت
7. غدير خم
8.خلافت حضرت علی ( ع )
9.شهادت امام علی ( ع )

مقدمه
تمام انسانها در زندگی خويش از فراز و نشيب برخوردارند و با مشکلات مختلفی مواجهند. افراد معمولا در برخورد با مشکل دچار ضعف و ناتوانی مي گردند و سعی مي کنند با کمک و راهنمايی درد آشنايان خود را از مهلکه نجات دهند و با يافتن " الگوها " در هر زمينه ای، و سپس تبعيت از آن، وظايف خويشتن را بخوبی  انجام دهند و مشکلات و دردهای خويش را تسکين بخشند. يکی از اين اسوه ها پيامبراکرم (ص) است که قرآن مجيد هم اين حضرت را (1) به همين نام معرفی مي فرمايد. بجز رسول خدا (ص) اگر به دنبال " الگوی " ديگر و جانشين برای آن حضرت باشيم، به پيشوای بزرگی همچون مولای متقيان حضرت علی (ع) خواهيم رسيد، و چه زيباست که برای پذيرش اخلاق و رفتار حسنه ايشان، زندگی پر فراز و نشيب و سراسر شگفتی آن حضرت را مرور کنيم.
 
کيفيت ولادت
حضرت علی (ع) نخستين فرزند خانواده هاشمی است که پدر و مادر او هر دو فرزند هاشم اند. پدرش ابوطالب فرزند عبدالمطلب فرزند هاشم بن عبدمناف است و مادر او فاطمه دختر اسد فرزند هاشم بن عبدمناف مي باشد. خاندان هاشمی از لحاظ فضائل اخلاقی و صفات عاليه انسانی در قبيله قريش و اين طايفه در طوايف عرب، زبانزد خاص و عام بوده است. فتوت، مروت، شجاعت و بسياری از فضايل ديگر اختصاص به بني هاشم داشته است. يکی از اين فضيلتها در مرتبه عالی در وجود مبارک حضرت علی (ع) موجود بوده است. فاطمه دختر اسد به هنگام درد زايمان راه مسجدالحرام را در پيش گرفت و خود را به ديوار کعبه نزديک ساخت و چنين گفت: " خداوندا ! به تو و پيامبران و کتابهايی که از طرف تو نازل شده اند و نيز به سخن جدم ابراهيم سازنده اين خانه ايمان راسخ دارم. پرودگارا ! به پاس احترام کسی که اين خانه را ساخت، و به حق (2) " کودکی که در رحم من است، تولد اين کودک را بر من آسان فرما ! لحظه ای نگذشت که ديوار جنوب شرقی کعبه در برابر ديدگان عباس بن عبدالمطلب و يزيد بن تعف شکافته شد. فاطمه وارد کعبه شد، و ديوار به هم پيوست. فاطمه تا سه روز در شريفترين مکان گيتی مهمان خدا بود. و نوزاد خويش سه روز پس از آن یعنی سيزدهم رجب سي ام عام الفيل علی (3) را به دنيا آورد. دختر اسد از همان شکاف ديوار که دوباره گشوده شده بود بيرون آمد و گفت: (4)" پيامی از غيب شنيدم که نامش را «علی » بگذار . "

دوران کودکي
حضرت علی (ع) تا سه سالگی نزد پدر و مادرش بسر برد و از آنجا که خداوند مي خواست ايشان به کمالات بيشتری نائل آيد، پيامبر اکرم (ص) وی را از بدو تولد تحت تربيت غير مستقيم خود قرار داد. تا آنکه، خشکسالی عجيبی در مکه واقع شد. ابوطالب عموی پيامبر، با چند فرزند با هزينه سنگين زندگی روبرو شد. رسول اکرم (ص) با مشورت عموی خود عباس توافق کردند که هر يک از آنان فرزندی از ابوطالب را به نزد خود ببرند تا گشايشی در کار ابوطالب باشد. عباس، جعفر را و پيامبر (ص) ، (5) علی (ع) را به خانه خود بردند.
به اين طريق حضرت علی (ع) به طور کامل در کنار پيامبر قرار گرفت. علی (ع) آنچنان با پيامبر (ص) همراه بود، حتی هرگاه پيامبر از شهر (6)خارج مي شد و به کوه و بيابان مي رفت او را نيز همراه خود مي برد.
 
بعثت پيامبر ( ص ) و حضرت علی ( ع )
شکی نيست که سبقت در کارهای خير نوعی امتياز و فضيلت است و خداوند در آيات بسياری  بندگانش را به انجام آنها و سبقت گرفتن بر يکديگر (7) دعوت فرموده است. از فضايل حضرت علی (ع) است که او نخستين فرد ايمان آورنده به پيامبر (ص) باشند. ابن ابي الحديد در اين باره مي گويد: بدان که در ميان اکابر و بزرگان و متکلمين گروه " معتزله " اختلافی نيست که علي بن ابيطالب نخستين فردی است که به اسلام ايمان آورده و پيامبر خدا را تاييد کرده است.


حضرت علی (ع) نخستين ياور پيامبر (ص)
پس از وحی خدا و برگزيده شدن حضرت محمد (ص) به پيامبری و سه سال دعوت مخفيانه، سرانجام پيک وحی فرا رسيد و فرمان دعوت همگانی داده شد. در اين ميان تنها حضرت علی (ع) مجری طرحهای پيامبر (ص) در دعوت الهي اش و تنها همراه و دلسوز آن حضرت در ضيافتی بود که وی برای آشناکردن خويشاوندانش با اسلام و دعوتشان به دين خدا ترتيب داد. در همين ضيافت پيامبر (ص) از حاضران سؤال کرد: چه کسی از شما مرا در اين راه کمک مي کند تا برادر و وصی و نماينده من در ميان شما باشد؟ فقط علی (ع) پاسخ داد: ای پيامبر خدا ! من تو را در اين راه ياری مي کنم پيامبر (ص) بعد از سه بار تکرار سؤال و شنيدن همان جواب فرمود: ای خويشاوندان و بستگان من، بدانيد که علی (ع) برادر و وصی و خليفه پس از من در ميان شماست از افتخارات ديگر حضرت علی (ع) اين است که با شجاعت کامل برای خنثی کردن توطئه مشرکان مبنی بر قتل رسول خدا (ص) در بستر ايشان خوابيد و زمينه هجرت پيامبر (ص) را آماده ساخت.

حضرت علی (ع) بعد از هجرت
بعد از هجرت حضرت علی (ع) و پيامبر (ص) به مدينه دو نمونه ازفضايل علی (ع) را بيان مي نمائيم:
1 - جانبازی و فداکاری در ميدان جهاد: حضور حضرت در 26 غزوه از 27غزوه پيامبر (ص) و شرکت در سريه های مختلف از افتخارات و فضايل آن حضرت است.
2 - ضبط و کتابت وحی (قرآن) کتابت وحی و تنظيم بسياری از اسناد تاريخی و سياسی و نوشتن نامه های تبليغی و دعوتی از کارهای حساس و پرارج امام (ع) بود. ايشان آيات قرآن چه مکی و چه مدنی، را ضبط مي کرد. به همين علت است که وی را از کاتبان وحی و حافظان قرآن به شمار مي آورند. در اين دوران بود که پيامبر (ص) فرمان اخوت و برادری مسلمانان را صادر فرمود و با حضرت علی (ع) پيمان برادری و اخوت بست و به حضرت علی (ع) فرمود: " تو برادر من در اين جهان و سرای ديگر هستی. به خدايی که مرا به حق برانگيخته است ... تو را به برادری خود انتخاب مي کنم، اخوتی که دامنه آن هر دو جهان ( 8 ) را فرا گيرد . "

غدير خم
پيامبر (ص) بعد از اتمام مراسم حج در آخرين سال عمر پربرکتش درراه برگشت در محلی  به نام غديرخم در نزديکی جحفه دستور توقف داد، زيرا پيک وحی  فرمان داده بود که پيامبر (ص) بايد رسالتش را به اتمام (9) برساند.پس از نماز ظهر پيامبر (ص) بر بالای منبری از جهاز شتران رفت و فرمود: " ای مردم! نزديک است که من دعوت حق را لبيک گويم و از ميان شما بروم درباره من چه فکر مي کنيد ؟ "
مردم گفتند: " گواهی مي دهيم که تو آيين خدا را تبليغ مي کردی "
پيامبر فرمود: " آيا شما گواهی نمي دهيد که جز خدای يگانه ، خدايی نيست و محمد بنده خدا و پيامبر اوست ؟ "
مردم گفتند: " آری ، گواهی مي دهيم . "
سپس پيامبر (ص) دست حضرت علی (ع) را بالا گرفت و فرمود :
" ای مردم ! در نزد مؤمنان سزاوارتر از خودشان کيست ؟ "
مردم گفتند: " خداوند و پيامبر او بهتر مي دانند . "
سپس پيامبر فرموند: " ای مردم ! هر کس من مولا و رهبر او هستم ، علی هم مولا و رهبر اوست . "
و اين جمله را سه بار تکرار فرمودند. بعد مردم اين انتخاب را به حضرت علی ( ع ) تبريک گفتند و با وی بيعت نمودند .

شهادت امام علی (ع)
بعد از جنگ نهروان و سرکوب خوارج برخی از خوارج از جمله عبدالرحمان بن ملجم مرادی، و برک بن عبدالله تميمی و عمروبن بکر تميمی در يکی از شبها گرد هم آمدند و اوضاع آن روز و خونريزي ها و جنگهای داخلی را بررسی کردند و از نهروان و کشتگان خود ياد کردند و سرانجام به اين نتيجه رسيدند که باعث اين خونريزی و برادرکشی حضرت علی (ع) و معاويه و عمروعاص است و اگر اين سه نفر از ميان برداشته شوند، مسلمانان تکليف خود را خواهند دانست. سپس با هم پيمان بستند که هر يک از آنان متعهد کشتن يکی از سه نفر گردد.
ابن ملجم متعهد قتل امام علی (ع) شد و در شب نوزدهم ماه رمضان همراه چند نفر در مسجد کوفه نشستند آن شب حضرت علی (ع) در خانه دخترش مهمان بودند و از واقعه صبح با خبر بودند، وقتی موضوع را با دخترش در ميان نهاد، ام کلثوم گفت: فردا جعده را به مسجد بفرستيد.
حضرت علی (ع) فرمود: از قضای الهی نمي توان گريخت. آنگاه کمربند خود را محکم بست و در حالی که اين دو بيت را زمزمه مي کرد عازم مسجد شد. کمر خود را برای مرگ محکم ببند، زيرا مرگ تو را ملاقات خواهد کرد و از مرگ، آنگاه که به سرای تو درآيد (10). جزع و فرياد مکن، ابن ملجم در حالی  که حضرت علی (ع) در سجده بودند، ضربتی بر فرق مبارک آن حضرت وارد ساخت. خون از سر حضرتش در محراب جاری شد و محاسن (11) شريفش را رنگين کرد. در اين حال آن حضرت فرمود: " فزت و رب الکعبه " به خدای کعبه سوگند که رستگار شدم سپس آيه 55سوره طه را تلاوت فرمود: " شما را از خاک آفريديم و در آن بازتان مي گردانيم و بار ديگر از آن (12) بيرونتان مي آوريم .
حضرت علی (ع) در واپسين لحظات زندگی نيز به فکر صلاح و سعادت مردم بود و به فرزندان و بستگان و تمام مسلمانان چنين وصيت فرمود :«شما را به پرهيزکاری سفارش مي کنم و به اينکه کارهای خود را منظم کنيد و اينکه همواره در فکر اصلاح بين مسلمانان باشيد ». يتيمان را فراموش نکنيد، حقوق همسايگان را مراعات کنيد. قرآن را برنامه ی عملی خود قرار دهيد. نماز را بسيار گرامی بداريد که ستون دين شماست. حضرت علی (ع) در 21ماه رمضان به شهادت رسيد و در نجف اشرف به خاک سپرده شد، و مزارش ميعادگاه عاشقان حق و حقيقت شد

1- سوره احزاب ، آيه 21.
2- فروغ ولايت ، ص 35( کشف الغمه ، ج 1 ، ص 90) .
3- آفتاب ولايت ، ص 19( الخرائج و الجرائح ، ج 1 ، ص 171، ش 1 ) .
4- آفتاب ولايت ، ص 19( بحارالانوار ، ج 35، ص 18) .
5- فروغ ولايت ، ص 37( سيره ابن هشام ، ج 1 ، ص 236) .
6- فروغ ولايت ، ص 38
7- آفتاب ولايت ، ص 131( سوره بقره ، آيه 148) .
8- فروغ ولايت ، ص 86( مستدرک حاکم ، ج 3 ، ص 14، استيعاب ، ج 3 ، ص 35)
9- فروغ ولايت ، ص 141( سوره مائده ، آيه 67)
10- فروغ ولايت ، ص 697
11- فروغ ولايت ، ص 697( بحارالانوار ، نقل از مالی ، ج 9 ، ص 650)
12- فروغ ولايت ، ص 697

 

ارسال نظر

با ما در ارتباط باشید

برای اطلاع از مطالب جدید لطفا در خبرنامه سایت عضو شوید...