منزلت حضرت معصومه (سلام الله علیها) در پیشگاه امام رضا (علیه السلام)

منزلت حضرت معصومه (سلام الله علیها) در پیشگاه امام رضا (علیه السلام)

درایام رحلت کریمه اهل بیت(سلام الله علیها)

منزلت حضرت معصومه (سلام الله علیها) در پیشگاه امام رضا (علیه السلام)

حضرت فاطمه معصومه (علیها السلام) جایگاه والا و ارزشمندی نزد ائمه اطهار (علیهم السلام) بویژه امام رضا (علیه السلام) دارد. بررسی زندگی حضرت به جهت برخورداری از ولایت الهی در داشتن مقام شفاعت، جواز ورود به بهشت برای زائران آن حضرت، برابر بودن ثواب زیارتش با معصوم و داشتن زیارتنامه به انشاء معصوم ضروری است. هدف از این نوشتار شناساندن منزلت حضرت از لسان امام رضا (علیه السلام) است تا با شناخت این بانوی گرامی ما نیز به امید رسیدن به ولایت الهی، از ایشان در مراحل زندگی تاسی جوییم.

معلمش، امام رضا (علیه السلام)

پس از شهادت امام موسی کاظم (علیه السلام) فرزند ارجمند ایشان یعنی حضرت رضا (علیه السلام) عهده دار امر تعلیم و تربیت برادران و خواهران از آن جمله حضرت معصومه (علیها السلام) که در آن زمان ده سال بیشتر نداشت شد و مخارج آنان را نیز متکفل گردید. در اثر توجهات زیاد آن حضرت، هر یک از فرزندان امام کاظم (علیه السلام) به مقامی شامخ دست یافتند و زبانزد عام و خاص گشتند. طبق نص صریح علمای رجال در میان فرزندان امام کاظم (علیه السلام) بعد از امام رضا (علیه السلام) کسی در شرافت و فضیلت همسنگ و همتای فاطمه معصومه (علیها السلام) نمی باشد. (شوشتری، رساله فی تواریخ النبی والآل، ص 149)

لقبش، معصوم از گناه

حضرت رضا (علیه السلام) می فرماید: هر کس معصومه (علیها السلام) را در قم زیارت کند، مثل کسی است که مرا زیارت کرده است (محلاتی، ریاحین الشریعه، ج5، ص35) در اینجا امام لقب معصومه را به خواهر بزرگوارشان دادند. از آن جایی که سخنان امام (علیه السلام) پیرایه از گزاف و اغراق است، لذا این سخن گهربار دلالت بر عصمت آن بزرگوار می کند.

زیارتش، مساوی زیارت امام رضا(علیه السلام)

با توجه به حدیث «من زار المعصومه بقم کمن زارنی» (مجلسی، بحارالانوار، ج48، ص317) امام رضا (علیه السلام) زیارت ایشان را همسنگ زیارت خودش، (یعنی امام معصوم) قرار می دهد.

جایگاهش، شفیعه ی شیعیان «الی الجنة» و «فی الجنة»

«یا فَاطِمَةُ اشْفَعِی لِی فِی الْجَنَّةِ»کسی حق شفاعت دارد که در کنار عدالت الهی از مظاهر اسمای حسنای خدا باشد. خداوند اگر با عدل خودش با ما رفتار بکند بسیاری از انسان ها آسیب خواهند دید، ولی اگر رحمت او ضمیمهٴ عدل او گردد در این صورت به این کار «شفاعت» می گویند. آنها که اهل بهشت اند به برکت شفاعت درجاتشان رفیع می شود، همه شیعیان و کسانی که دینشان مورد رضایت خداوند است نیازمند به شفاعت اند، یا در نجات از جهنّم یا در تخفیف از عذاب و ورود به بهشت یا ترفیع درجات در بهشت، به هر تقدیر در همه ی این مراحل و درجات به شفاعت نیازمندند. (برگرفته از سخنرانی آیه الله جوادی آملی؛ 11/11/93) در سیره علمای شیعه طلب شفاعت از حضرت معصومه (علیها السلام) زیاد دیده می شود.

مقامش، برخورداری از ولایت الهی

«فَإِنَّ لَک عِنْدَ اللَّهِ شَأْنا مِنَ الشَّأْنِ»اذن شفاعت به کسانی داده می شود که به مرتبه قرب الهی رسیده باشد که در رأس آنان انبیا و ائمه معصومین (علیهم السلام) و در مرحله بعد بندگان خالص حق و اولیاء الله قرار دارند. (محمدبیگی، فروغی از کوثر: زندگینامه حضرت معصومه «سلام الله علیها»، ص43) اینکه همه بزرگان در پیشگاه این کریمه عرض می کنند «... إشفَعی لی فی الجنة فإن لَکِ عِندَ الله شأناً من الشأن» معلوم می شود که وجود مبارک این کریمه از ولایت الهی برخوردار است، زیرا او همیشه همراه قرآن و از آن جدا نشد و چنین مقامی را اگر کسی بشناسد و آن حضرت را با این معرفت زیارت کند استحقاق بهشت را خواهد داشت. (برگرفته از سخنرانی آیه الله جوادی آملی؛ 11/11/93)

حرمش، حرم اهل بیت (علیهم السلام)

در حرم ایشان به همه انبیای اولوالعزم و تمام چهارده معصوم (علیهم السلام) سلام داده می شود و این سلامها از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) تا امام حسن عسگری (علیه السلام) حالت خطاب به خود می گیرد. چنانچه در زیارت آن حضرت می خوانیم:«اَلـسَّلامُ عَـلى آدَمَ صَـفْوَةِ الله اَلسَّلامُ عَلى نوُح نَبِىِّ الله ... ِالسَّلامُ عَلَیک یارَسُولَ اللهِ ... یا أَمِیرَالْمُؤْمِنِینَ ... یا فَاطِمَةُ ... یا سِبْطَی نَبِی الرَّحْمَةِ» در واقع متن زیارت از حالت غایب بودن نسبت به پیامبر (صلی الله علیه و آله) و ائمه (علیهم السلام) خارج شده و آنان را مورد خطاب قرار می دهد؛ لذا باید با ضمایر خطاب یعنی «السلام علیک یا ... » به آنان عرض سلام کرد، گویی یک یک حضرات آنجا حضور دارند و این نکته نشان می دهد که حرم ایشان حرم همه ائمه و روح ایشان به منزله جان همه معصومین علیهم السلام می باشد. این مطلب در حدیث امام صادق (علیه السلام) است که می فرماید: «برای ما حرمی است و آن شهر قم است و به زودی دفن می شود در آن سرزمین زنی از اولاد من به نام فاطمه، پس هر کس او را زیارت کند بهشت برای او واجب خواهد شد.» (نوری، مستدرک الوسائل، ج 10، ص 206) مورد تصریح قرار گرفته است.

زیارت نامه اش، انشاء امام رضا (علیه السلام)

اغلب زیارت نامه هایی که برای معصوم زادگان و امام زادگان موجود است، توسط علما و بزرگان دینی انشاء گردیده است، لیکن زیارت فاطمه معصومه (علیها السلام) بطور مستقیم از امام رضا (علیه السلام) نقل شده است. چنانچه حضرت به سعد اشعری فرمود: یا سعد! قبری از ما در خاک شماست. عرض کردم: منظور قبر کریمه ی اهل بیت فاطمه معصومه (علیها السلام) است؟ فرمود: آری. سپس فرمود: شما آن بزرگوار را به این صورت زیارت کنید. (مجلسی، بحارالانوار، ج99، ص266)

امر ازدواجش

امام موسی کاظم (علیه السلام) طبق وصیتی امر ازدواج دخترانش را به حضرت رضا (علیه السلام) واگذار کردند و از همه می خواهند که از امام رضا (علیه السلام) اطاعت نمایند. سه علت برای خواهران حضرت که تا آخر عمر خویش ازدواج نکردند ذکر کرده اند:الف) وصیّت حضرت موسی بن جعفر (علیهما السلام) به عدم اجازه ازدواج. (ابن ابی یعقوب، تاریخ یعقوبی، ج2، ص421) ب) نبود همسر متناسب و هم کفو (مجلسی؛ بحارالانوار، ج103، ص237) ج) اختناق شدید عصر هارون.اما راز عدم ازدواج حضرت معصومه و خواهران او را نه در وصیت به عدم اجازه ازدواج باید جستجو کرد و نه در نبود همسر هم کفو، در واقع علت آن وجود اختناق شدید هارونی بود که باعث شد احدی جرأت نکند به راحتی به خانه موسی بن جعفر (علیهما السلام) و بعد از او به خانه فرزندش رفت و آمد داشته باشد و داماد آن خانواده گردد. از طرف دیگر، زندانی شدن حضرت موسی بن جعفر (علیهما السلام) و سرانجام شهادت ایشان، و احضار شدن حضرت رضا (علیه السلام) به خراسان و دور افتادن از خواهران، مزید بر علت شد. (میرعظیمی، بارگاه فاطمه معصومه: تجلی گاه فاطمه زهرا علیها السلام، ص48)

حاصل سخن

حضرت معصومه (علیها السلام) در طهارت نفس امتیازی خاص و بسیار والا داشت که امام هشتم (علیه السلام) برادر تنی آن حضرت او را (که نامش فاطمه کبری بود) معصومه خواند و زیارت ایشان را برابر با زیارت خود دانست. بدین لحاظ و مقامات عالی معنوی آن بانوست که حضرت رضا (علیه السلام) در فرازی از زیارتنامه معروفش به ما آموخته که در کنار مرقدش خطاب به او بگوییم: «یا فاطمه اشفعی لی فی الجنة فان لک عندالله شانا من الشان» آن حضرت با سعی و تلاش در امور عبادی و تحمل مشکلات زمان خویش توانست به مقام ولایت الهی برسد پس هر کس پیوند ولایی با دودمان عصمت و طهارت داشته باشد، می کوشد که رایحه ی ولایت و طعم ولایت در هستی او پدید آید و خود جزء اولیای الهی بشود.

 

مریم بلوچیان طرقی

 

 

ارسال نظر

با ما در ارتباط باشید

برای اطلاع از مطالب جدید لطفا در خبرنامه سایت عضو شوید...