ابعاد مختلف سیره نبوی / بیانات حضرت آیت الله العظمی هاشمی شاهرودی

ابعاد مختلف سیره نبوی / بیانات حضرت آیت الله العظمی هاشمی شاهرودی

 بسم الله الرحمن الرحیم والحمد لله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا و نبینا محمد وآله الطاهرین

سیره پیامبر اکرم سرشار از موضوعات متنوع و مهم است و هر محققی می تواند از زوایای مختلفی در آن به جستجو بپردازد و از زندگی والاترین شخصیت بشریت و برترین رهبر و پیام آور ندای ابدی و آسمانی اسلام، برای انسانها، درس بگیرد. بدون شک تاریخ زندگی این انسان بزرگ که در سیره وی نمایان است، اقدامی بسیار مهم و بی نظیر است و بدیهی است که نوشتن این تاریخ و شرح ابعاد و اهداف مختلف آن به صورت دقیق و متین و مستند، گنجینه تاریخی با اهمیتی از نظر علمی و تاریخی محسوب شده واز جنبه های مختلف با ارزش می باشد، که سعی می کنیم به اختصار به اهمیت و ارزش آن اشاره کنیم:

-اهمیت تشریعی سیره پیامبر(ص): سیره پیامبر گرامی اسلام(ص) به عنوان سیره برترین انسان معصوم، از نظر شرعی حجت بر دیگر بندگان بوده و معیاری برای فهم احکام و دیدگاهها و نظامهای اجتماعی و فردی اسلام است. چرا که پیامبر(صلی الله علیه وآله و سلم) یک فرستاده الهی بود، و هر فعل یا موضوع یا سخنی و حتی سکوت وی و هر حرکت و سکونی از زندگی وی، بطور قطع حجیت دارد.

دیگر آنکه پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم)، رسولی بود که توانست یک دولت تشکیل دهد و تجربه ای سیاسی و اجتماعی برای رسالت اسلام، محقق کند. تجربه ای که به دست ایشان تاسیس گردید، دارای کلیه ویژگیهای لازم برای یک نظام حکومتی و نیاز  بشری در اداره حکومت و حکومتداری  بود و با وجود اختصار و کوتاهی، این تجربه می تواند بیانگر سیره پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) در جنبه های سیاسی، اجتماعی و حکومتی بوده و از نظر شرعی دارای حجتی می باشد که می تواند به عنوان یک الگوی نمونه بشری در اداره زندگی اجتماعی و سیاسی، مورد بهره برداری و الگو گیری قرار گیرد.

از نظر شرعی، پیروان شریعت، می توانند از سیره پیامبر(ص) در این زمینه درس فرا می گیرند و نظریه ها و نظام های اجتماعی مورد رضایت پروردگار متعال را الهام گیرند. و از این نظر، سیره، دارای ارزش و جایگاه بسیار مهمی خواهد بود و تصویری از حکومت اسلامی صالح و عادلانه را متبلور می سازد.

-اهمیت عقیدتی و فکری: سیره نبوی یکی از منابع اساسی اندیشه اسلامی و عقاید دینی بوده و مبنای باور هایی است که هر انسان مسلمان می بایست به آنها معتقد باشد، چه از نظر فهم معنای زندگی و انسان و عالم  غیب و تاریخ و آغاز و انجام خویش و چه از نظر امور اجتماعی و مفاهیم نبوت، امامت و ولایت.

انسان مسلمان می تواند در کلیه این مسائل کلامی، به معنای وسیع علم کلام که شامل مسائل فکری و عقیدتی و تمدنی می باشد، از سیره نبوی شریف بهره بگیرد، چرا که زندگی و سیره پیامبر اعظم (صلی الله علیه وآله وسلم) معجزه است، همانند کتابی که او برای انسان ها به ارمغان آورده و در آن تفصیل هرچیزی موجود می باشد.

 مواضع زیادی از سیره عملی پیامبر(ص)، مرتبط با بعد عقیدتی می باشد، بویژه در اموری که به اهلبیت (علیهم السلام) و اصل ولایت آنان مرتبط بوده، و این بدان معناست که سیره، از نظر عقیدتی و فکری دارای جایگاه ویژه و والایی است .

-اهمیت تربیتی و معنوی: قرآن کریم مسلمانان را مورد خطاب قرار می دهد و به آنان تاکید می کند که «ولکم فی رسول الله اسوة حسنه» الاحزاب/ ۲۱.

 سیره رسول الله(ص) به معنای واقعی و حقیقی، بیانگر اسوه­ای نیکو و نمونه­ای برتر از حیات  انسان کامل می باشد. پیامبر همان انسان کامل و زندگی او کاملترین نمونه زندگی برای بشریت در هر زمان و مکان است.

از نظر عبادت و عبودیت، پیامبر عابد ترین انسان است و از نظر عرفان، عرفان او بالاترین و کاملترین عرفان و معرفت الهی محسوب می شود، چرا که هیچکس در هیچ زمانی از تاریخ مانند پیامبر به معرفت الله نرسیده است، چنانکه در حدیث مشهور ایشان خطاب به امیرالمومنین فرموده­اند: (لم یعرف الله احد الا انا و انت) (روضة المتقین ج۱۳ ص۲۷۳) و حقیقت بلند مرتبه پیامبر و عُلُو درجه پیامبر نیز به بلندای معرفت الله وی و عمق کمال وجودی پیامبر(ص) است. کسی به حقیقت وجودی پیامبر(ص) شناخت پیدا نمی کند مگر آنکه به همان درجه از معرفت به خداوند متعال دست یافته باشد، چنانکه در ادامه همان روایت به امیرمومنان علی(ع) فرموده اند: (و لم یعرفنی احد الا الله و انت). پس، سیره نبوی از نظر معنوی و تربیتی نیز دارای جایگاه و اهمیت بالایی است که می بایست بیشتر به آن پرداخته شود و ابعاد و زوایای پنهان آن استخراج گردد.

ارسال نظر

با ما در ارتباط باشید

برای اطلاع از مطالب جدید لطفا در خبرنامه سایت عضو شوید...